راهکار جلوگیری از مهاجرت نخبگان «توسعه پروژه های بزرگ مقیاس» است

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از مرکز ملی فضای مجازی، سیدمحمد امین آقامیری دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی در نشست تخصصی «دیاسپورای فناوری؛ دارایی راهبردی یا تهدید علیه امنیت ملی؟» با نگاهی آسیب‌شناسانه به این پدیده، ابعاد جدیدی از ریشه‌های خروج سرمایه انسانی را تبیین کرده و گفت: مهاجرت نخبگان فناوری نشان می‌دهد کیفیت آموزش و توان تخصصی نیروهای ما در تراز جهانی است و زیست‌بوم داخلی توانسته متخصصانی در بالاترین سطح تربیت کند و این نکته ای مثبت در این ماجرای تلخ است.

وی افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد بخش عمده‌ای از این مهاجرت‌ها نه از شرکت‌های کوچک و نوپا، بلکه اتفاقاً از دل شرکت‌های بزرگ و پیشران فناوری کشور رخ می‌دهد که البته انگیزه‌های خروج این دسته از نخبگان با الگوهای سنتی مهاجرت متفاوت است.

آقامیری اظهار داشت: این افراد غالباً درآمد بالا، جایگاه شغلی تثبیت‌شده و وضعیت رفاهی مناسبی در کشور دارند، اما با این حال تصمیم به مهاجرت می‌گیرند که دلیل اصلی این اتفاق آن است که متخصص تراز اول ما در فضای کنونی “احساس سقف” می‌کنند؛ یعنی حس می‌کنند ظرفیت رشد بیشتر، اثرگذاری کلان و توسعه فردی آنها در این نقطه متوقف شده است.

وی افزود: داده های مهاجرت نشان می دهد که در بیشتر موارد ابتدا مهاجرت از شرکت های کوچک تر به بزرگ تر و سپس مهاجرت از شرکت های بزرگ تر به خارج از کشور رخ می دهد و این یعنی بالا بردن سقف رشد نخبگان در کشور که می تواند عامل حفظ و نگهداشت باشد و برای این موضوع باید پروژه های بزرگ را در کشور طراحی و توسعه دهیم.

دبیر شورای عالی فضای مجازی همچنین تاکید کرد: دکترین و وظیفه اصلی ما در حاکمیت و مرکز ملی فضای مجازی این است که با توسعه پروژه‌های بزرگ‌مقیاس، مانع‌زدایی و باز کردن فضا برای نقش‌آفرینی نخبگان، کاری کنیم که آن‌ها هرگز در کشور احساس سقف نکنند.

آقامیری ادامه داد: ما در مرکز ملی فضای مجازی، برای کمک به این روند و توسعه پروژه های بزرگ مقیاس به خصوص در بخش خصوصی، برنامه های متعددی داریم و در حال کمک به آنها هستیم.

در ادامه این نشست، محمدمهدی عصاری، مسئول میز سرمایه انسانی دیجیتال پژوهشگاه فضای مجازی به تبیین سهم شگرف اقتصاد دیجیتال در آینده جهان پرداخت و گفت:بر اساس برآوردهای بین‌المللی حداکثر تا سال ۲۰۷۰، مرز میان اقتصاد سنتی و دیجیتال کاملاً از بین خواهد رفت و کل اقتصاد دنیا دیجیتال خواهد شد و هم‌اکنون سهم اقتصاد دیجیتال از جی‌دی‌پی جهانی با احتساب اثرات ثانویه روی سایر صنایع به ۴۱ درصد (معادل ۵۳ هزار میلیارد دلار) رسیده و نرخ رشد آن با ۹.۵ درصد، نزدیک به ۳ برابر نرخ رشد اقتصاد عمومی جهان (۳.۳ درصد) است.

عصاری با تأکید بر اینکه هسته مولد این اقتصاد، نخبگان فناوری هستند، افزود: طبق گزارش موسسه مکنزی، یک کارمند متخصص دیجیتال سالانه ۱.۲ میلیون دلار ارزش خلق می‌کند که این رقم حدود ۵ برابر یک کارمند سنتی است. به همین دلیل است که امروز ۶۴ درصد از یونیکورن‌های آمریکا توسط مهاجران یا فرزندان آن‌ها بنیان‌گذاری شده‌اند و ارزش آن‌ها بالغ بر ۱۵۰۰ میلیارد دلار است.

وی تصریح کرد: مهاجرت نخبگان یک پدیده رایج در تمام دنیاست؛ اما آنچه مهاجرت را در ایران به یک مخاطره تبدیل می‌کند، قطع کامل ارتباط نخبگان با زیست‌بوم علم و نوآوری داخل کشور است.

عصاری گفت: باید نگاه به دیاسپورای فناوری از یک “تهدید امنیتی” به یک “دارایی راهبردی” تغییر کند. کلید تبدیل مهاجرت از تهدید به فرصت، ایجاد اتصال شبکه‌ای و پلتفرمی با نخبگان خارج از کشور است تا بتوان به عنوان منتور، کوچ و مربی از ظرفیت فرامرزی آن‌ها برای جهش زیست‌بوم داخلی استفاده کرد.

گفتنی است؛ در این نشست که با حضور دکتر سید محمدامین آقامیری، رئیس مرکز ملی فضای مجازی، حجت‌الاسلام میثم غلامی، رئیس پژوهشگاه فضای مجازی، دکتر جواد آزادی، رئیس حوزه ریاست مرکز ملی و جمعی از مدیران و پژوهشگران این حوزه به همت میز سرمایه انسانی دیجیتال پژوهشگاه فضای مجازی، در مرکز ملی فضای مجازی برگزار شد، ابعاد کلان مهاجرت نخبگان تک (Tech) و ضرورت بازتعریف سیاست‌های مواجهه با سرمایه انسانی در عصر اقتصاد دیجیتال مورد نقد و بررسی قرار گرفت.