مرگ Jawbone، نمونه‌ای از انحلال بر اثر سرمایه بیش از حد در سیلیکون ولی

مقاله‌ی مرتبط:

شرکت جابن به اندازه‌ای پول داشت تا بتواند به رقابت با فیت‌بیت و دیگر سازندگان دستبندهای سلامتی در بازار گجت‌های پوشیدنی بپردازد. اما این پول زیاد شاید بزرگ‌ترین مشکل آن بوده باشد.

در سال ۲۰۱۴ پنج شرکت مستقل صدها میلیون دلار در جابن سرمایه‌گذاری کردند و ارزش آن را به ۳.۲ میلیارد دلار رساندند. 

در نهایت، این پول‌ها نتوانست این شرکت سان‌فرانسیسکویی جابن را نجات دهد و پس از آنکه محصولاتش موفقیتی در بازار نداشتند، در ماه ژوئن فرآیند انحلال خود را آغاز کرد. بر اساس گزارش موسسه تحقیقاتی CB Insights، شکست جابن دومین شکست بزرگ در دنیای سرمایه‌گذاری ریسکی است.

افول جابن پس از آنکه ۹۰۰ میلیون دلار سرمایه جذب کرد، مثال چشمگیری از سیل پول‌هایی است که به سیلیکون ولی وارد شده و به شرکت‌هایی تزریق می‌شود که هیچ آینده‌ای ندارند. جالب اینجا است که اگر جابن سرمایه‌ی خیلی زیادی جذب نکرده بود، می‌توانست هدف خوبی برای خرید باشد. سرامانا میترا، کارآفرین و مشاور تکنولوژی و بنیان‌گذار و مدیرعامل استارتاپ One Million by One Million، می‌گوید:

اصولا سرمایه‌گذاران به شرکت‌ها به طور اجباری سرمایه تزریق می‌کنند. من پیش‌بینی می‌کنم مرگ‌های بیشتری ناشی از جذب بیش از حد سرمایه اتفاق بیفتد.

مورد جابن نشان از ریسک‌هایی دارد که سرمایه‌گذاران غیرسنتی استارتاپ‌ها در سرمایه‌گذاری در سیلیکون ولی با آن مواجه هستند. Kuwait Investment Authority متعلق به کویت سال گذشته و هنگامی که حتی سرمایه‌گذاران اولیه امیدی به آینده جابن نداشتند، ۱۶۵ میلیون دلار سرمایه‌گذاری در جابن انجام داد.

این دسته از شرکت‌ها که صدها میلیارد دلار سرمایه را مدیریت می‌کنند، سال گذشته ۱۲.۷ میلیارد دلار در شرکت‌های تکنولوژی خصوصی سرمایه‌گذاری کردند که نسبت به سرمایه‌گذاری ۲.۲ میلیارد دلاری در سال ۲۰۱۵، افزایش چشمگیری را نشان می‌دهد.

جابون

شکست استارتاپ‌ها با ارزش بالای یک میلیارد دلار معمول نیست

شکست استارتاپ‌ها چندان غیر معمول نیست، اما شکست یک استارتاپ با صدها میلیون دلار سرمایه و ارزش بالای یک میلیارد دلار بسیار نادر است. از نظر میزان ورشکستگی، جابن تنها از شرکت سولیندرا (Solyndra) که در زمینه پنل‌های خورشیدی فعالیت می‌کرد و در سال ۲۰۱۱ ورشکست شد،‌ ارزش کمتری در زمان ورشکستگی دارد.

از دیگر شکست‌های اخیر می‌توان به فروشگاه اینترنتی ماشین دست دوم Beepi اشاره کرد که در سال ۲۰۱۶ و پس از  جذب ۱۵۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری، ورشکست شد.

برخی از سرمایه‌گذاران معتقدند که شکست‌هایی همچون جابن در کوتاه‌مدت تاثیری بر سرمایه‌گذاری در استارتاپ‌ها نخواهد داشت. سرمایه‌گذاران در سال گذشته ۴۱ میلیارد دلار سرمایه جذب کردند که در نوع خود یک رکورد محسوب می‌شود. ریچ پانگ از شرکت سرمایه‌گذاری Accel venture می‌گوید:

هر کسی می‌خواهد در دنیای تکنولوژی سهمی داشته باشد. بنابراین شکست‌های بزرگ اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

برخی دیگر معتقدند که وضعیت جابن باعث خواهد شد تا سرمایه‌گذاران دقت بیشتری در سرمایه‌گذاری کلان در شرکت‌هایی با آینده‌ی نامعلوم داشته باشند.

از زمان کاهش ارزش جابن در سال گذشته، ارزش برخی از استارتاپ‌ها، شامل استارتاپ منابع انسانی Zenefits، استارتاپ غذای HelloFresh و سرویس تاکسی اینترنتی Ola، به دلیل عملکرد ضعیف و از بین رفتن اشتیاق سرمایه‌گذاران، کاهش یافته است که این نیز خود منجر به افزایش احتیاط و دوراندیشی سرمایه‌گذاران شده است.

گرچه تعداد معاملات سرمایه‌گذاری در استارتاپ‌ها در هر فصل نسبت به سال ۲۰۱۵ کاهش نشان می‌‌دهد، اما سرمایه‌گذران که پول فراوانی دارند، از سرمایه‌گذاری‌های کلان در استارتاپ‌هایی که فکر می‌کنند آینده خوبی دارند، ابایی ندارند. به عنوان مثال، استارتاپ تاکسی اینترنتی لیفت (Lyft) در ماه آوریل توانست ۶۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری جذب کند.

جابون

جابن در سال ۱۹۹۹ و با نام AliphCom فعالیت خود را آغاز کرد. این شرکت در طول حیات خود، چندین رده محصول مانند هدست‌ها و اسپیکرهای بلوتوث تولید کرد و در نهایت در سال ۲۰۱۱ به تولید گجت‌های پوشیدنی شیک روی آورد. در این راه، جابن حدود ۱.۴ میلیارد دلار سرمایه مصرف کرد که بیشتر آن را شرکت BlackRock تامین کرده بود. اما این کمپانی نتوانست تاثیر چندانی در بازار گجت‌های پوشیدنی داشته باشد و سهم بازار آن کمتر از ۵ درصد بود و شرکت‌هایی همچون فیت‌بیت و سامسونگ عملکرد بسیاری بهتری از جابن نشان دادند.

با این حال، جابن توانست در سپتامبر ۲۰۱۴ با جذب ۱۴۷ میلیون دلار سرمایه، ارزش خود را به ۳.۲ میلیارد دلار برساند. در نوامبر ۲۰۱۵، جابن مجبور شد به دلیل مشکلات مالی ۱۵ درصد از نیروی کار خود را تعدیل کند. در دسامبر ۲۰۱۵، BlackRock حدود ۶۹ درصد از ارزش سهام جابن را کاهش داد. سپس در سال ۲۰۱۶، شرکت کویتی Kuwait Investment Authority برای اولین بار مبلغ ۱۶۵ میلیون دلار در جابن سرمایه‌گذاری کرد و به این ترتیب ارزش جابن به ۱.۵ میلیارد دلار کاهش یافت.

میزان سرمایه جذب شده در یک استارتاپ نشانی از موفقیت آن نیست

موسسات مالی مستقل در خاورمیانه و آسیا در چند سال گذشته، سرمایه‌گذاری بیشتری در استارتاپ‌ها داشته‌اند. به عنوان مثال، شرکت Public Investment Fund عربستان سعودی و شرکت Qatar Investment Authority قطر سهام زیادی در اوبر دارند. از آنجایی که این شرکت‌ها و فاندها سرمایه بیشتری نسبت به سرمایه‌گذران ریسکی دارند و تجربه آن‌ها نیز کمتر است، معمولا یا در سرمایه‌گذاری شراکت می‌کنند یا بر روی شرکت‌های پرریسک سرمایه‌گذاری می‌کنند. اینکونه سرمایه‌گذاری‌ها باعث بوجود آمدن ارزش‌گذاری بیش از حد شده که با درآمد شرکت همخوانی ندارد.

اینگونه سرمایه‌گذاری باعث می‌شود تا سیگنال غلطی به دیگر سرمایه‌گذاران ارسال شود، چون برای آن‌ها، میزان سرمایه جذب شده توسط یک شرکت، نشانی از میزان موفقیت آن شرکت است؛ در حالیکه اینگونه نیست.

جابن در سال ۲۰۱۶ قصد داشت خود را بفروشد، اما خریداری پیدا نکرد. فروشندگانی که محصولات جابن را می‌فروخته‌اند، این شرکت را تحت تعقیب قرار داده‌اند و ادعا می‌کنند که صدها هزار دلار از جابن طلب دارند.

منبع: زومیت